Dülgeroğlu Otel, Uşak şehir merkezinde, Cumhuriyet Caddesi’ndeki Uşak Paşa Hanı’nda hizmet veren bir otel. Han, Tiritoğlu Mehmet Paşa’nın 1898’de bir Fransız mimara yaptırdığı iki katlı, avlulu bir taş yapı. Alt katında dükkânlar, üst katında odalar vardı. Bina 1990’larda restore edildi ve 1997’de otel olarak açıldı.
Instagram’da bu hanı “Bu hanın yaşını çatısı söylüyor” diye anlatmıştım. Bu yazı aynı hikayenin kaynaklarıyla birlikte uzun hali.
Uşak Paşa Hanı’nı kim, ne zaman yaptırdı?
Hanı Tiritoğlu Mehmet Paşa yaptırdı, yapı 1898 tarihli. Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi’ndeki maddeye göre bina 1898’de bir Fransız mimara inşa ettirildi ve inşaat üç yıl sürdü. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de aynı tarihi ve aynı yaptıranı veriyor. Yalnızca adı “Tirit oğlu Mehmet Paşa” diye ayrı yazıyor.
Mimarın adı hiçbir kaynakta geçmiyor. Ansiklopedi de Bakanlık sayfası da otelin kendi tanıtım metni de yalnızca “Fransız bir mimar” diyor. Bu yüzden bu yazıda da bir isim yok.
Otelin tanıtım metni bir ayrıntı daha ekliyor: inşaatın üç bin altına mal olduğu. Bu rakamı başka bir kaynakta bulamadım, o yüzden otelin kendi anlatımı olarak aktarıyorum.
Paşa Hanı nasıl bir yapı?
Paşa Hanı iki katlı, ortasında avlusu olan bir taş han. Bakanlık sayfasına göre alt katta yola bakan dükkânlar, üst katta yaklaşık 30 oda bulunuyor. Ticaret aşağıda, konaklama yukarıdaydı.
Planın biçimi konusunda kaynaklar aynı kelimeyi kullanmıyor. Türkiye Turizm Ansiklopedisi yapının planını “yamuk” olarak tanımlıyor. Otelin tanıtım metni ise binanın üçgen biçimli bir arsa üzerine kurulduğunu yazıyor. İkisi birbirini dışlamıyor, iki kaynak da düzgün dikdörtgen olmayan bir arsaya oturan bir yapıdan söz ediyor. Ama “üçgen plan” ifadesi yalnızca otelin anlatımında var.
İç mekândaki sütunlar, otelin tanıtımına göre granit ve özenle işlenmiş. Bu bilgi ansiklopedi maddesinde ve Bakanlık sayfasında geçmiyor.
Yapı bugün koruma altında. Ansiklopedi maddesine göre Paşa Hanı, korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olarak tescilli.
Paşa Hanı’nın yaşını çatısından anlayabilir miyiz?
Tek başına hayır. Hanın 1898 tarihi çatıdan değil, yazılı kaynaklardan geliyor. Çatı ise başka bir şeyi gösteriyor: binanın hangi malzemeyle örtüldüğünü ve otelin anlatımına göre bunun Uşak için yeni olduğunu.
Otelin tanıtım metnine göre Paşa Hanı, Uşak’ta Marsilya tipi kiremitle örtülen ilk bina. Bu “ilk” iddiasını doğrulayan ikinci bir kaynak bulamadım. Ansiklopedi maddesi ve Bakanlık sayfası çatı malzemesinden hiç söz etmiyor.
Marsilya tipi kiremit, Osmanlı’da uzun süre kullanılan kiremitten farklı bir tür. Zafer Karademir’in Osmanlı kiremit üretimi üzerine makalesi, Osmanlı’da üretilen oval ve oluklu kiremide “alaturka kiremit” dendiğini anlatıyor. Çatı Sanayici ve İş Adamları Derneği’nin (Çatıder) sitesinde yayımlanan bir yazı da Türkiye’de kil kiremit üretiminin alaturka kiremitle başladığını, Marsilya tipinin sonradan geliştirildiğini ve ülkede ilk Marsilya tipi kiremit üretiminin 1927’de Eskişehir’de yapıldığını yazıyor.
Bu iki bilgi yan yana konunca bir soru çıkıyor: 1898’de tamamlanan bir hanın Marsilya kiremitleri nereden geldi? Kiremitlerin nerede üretildiğini gösteren bir belgeye ulaşamadım. Kiremitlerin bugün özgün mü, restorasyonda yenilenmiş mi olduğunu da kaynaklar söylemiyor.
Paşa Hanı ne zaman otel oldu?
Türkiye Turizm Ansiklopedisi’ne göre 1997’de. Maddeye göre bina 1990’lı yıllarda Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla restore edildi, mülkiyeti aynı yıllarda Dülgeroğullarına geçti ve 1997’de özel belgeli otel olarak hizmete açıldı.
Otelin kendi tanıtım metni ise tarihleri biraz farklı veriyor. Bu metne göre Dülgeroğlu ailesi binayı 1983’te satın aldı, restorasyon 1990’da başladı ve 1996’da tamamlandı. Satın alma tarihi iki kaynak arasında açıkça çelişiyor: ansiklopedi 1990’ları, otel 1983’ü veriyor. Restorasyonun bitişi (1996) ile otelin açılışı (1997) arasındaki fark ise bir çelişki değil, art arda gelen iki adım olarak okunabilir.
Ansiklopedi maddesi otelin kapasitesini de veriyor: beş süit, 12 çift kişilik ve üç tek kişilik olmak üzere 20 oda, 40 yatak, 100 kişilik bir à la carte restoran ve 50 kişilik bir bar. Bakanlık sayfasındaki “yaklaşık 30 oda” ile bu 20 oda arasındaki farkın neden kaynaklandığını, örneğin dönüşümde odaların birleştirilip birleştirilmediğini gösteren bir bilgi bulamadım.
Otelde kalırken nelere bakmalı?
Önce avludan yukarı, çatı saçağına bakın. Otelin anlatımına göre Uşak’taki ilk Marsilya kiremitleri burada. Kiremitlerin üzerinde üretici adı ya da damga olup olmadığını gösteren bir kaynak bulamadım. Saçağı yakından görebilirseniz bu sorunun cevabı orada olabilir.
Avludaki sütunlar otelin tanıtımında granit olarak geçiyor. Kaynaklara göre arsa düzgün bir dikdörtgen değil. Binanın köşesine dışarıdan bakınca “yamuk” ve “üçgen” diye tarif edilen bu biçimi kendiniz görebilirsiniz.
Cumhuriyet Caddesi’ne bakan zemin katta, Bakanlık sayfasına göre yola açılan dükkânlar vardı.
Otelin adresi Özdemir Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi No:36, Uşak Merkez.
Sıkça sorulan sorular
Uşak Paşa Hanı ne zaman yapıldı?
Yapı 1898 tarihli. Türkiye Turizm Ansiklopedisi inşaatın üç yıl sürdüğünü yazıyor, Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de 1898 tarihini veriyor.
Paşa Hanı’nın mimarı kim?
Kaynaklar yalnızca bir Fransız mimardan söz ediyor. Mimarın adını veren bir kaynağa ulaşamadım.
Dülgeroğlu Otel’de kaç oda var?
Türkiye Turizm Ansiklopedisi’ne göre 20 oda ve 40 yatak var: beş süit, 12 çift kişilik ve üç tek kişilik oda. Bakanlık sayfası hanın üst katında yaklaşık 30 oda olduğunu yazıyor.
Paşa Hanı tescilli bir yapı mı?
Evet. Türkiye Turizm Ansiklopedisi’ne göre korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olarak tescilli.
Dülgeroğlu Otel bugün açık mı?
Ekim 2026 itibarıyla otel rezervasyon sitelerinde listeleniyor ve Bakanlık sayfası yapıyı turizm belgeli özel otel olarak tanımlıyor. Güncel bilgi için otelin telefonundan (+90 276 227 37 73) teyit almanızı öneririm.
Kaynaklar
- Ören, T. Ş. (2019). Dülgeroğlu Otel (Paşa Hanı). N. Kozak (Ed.), Online Türkiye Turizm Ansiklopedisi.
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Paşa Hanı (Pasha Inn).
- Otel Dulgeroğlu. Tanıtım metni. TUTAP.
- Karademir, Z. (2021). Osmanlı inşa sektöründe kiremit üretimi ve tüketimi (1500-1790). Tarih ve Günce: Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi, 8, 347-378.
- Bıçakcı, M. (2024). Geçmişten günümüze kiremit. Çatıder, Çatı Sanayici ve İş Adamları Derneği.
Blogdaki diğer otel hikayeleri: Behram Paşa Hanı, Sivas ve Öküz Mehmet Paşa Kervansarayı, Kuşadası.
Metin: Raziye Kaya
Bir Cevap Yazın